Chapter 12
Section 12
9. ivyéoraw AB Patr. 13. 14. vevóusrvog AB. ^ — 17. 18. lem-
mata '"Eguzc et IVo?g secundum Ficini versionem addidi.
tia, aeonis identitas, mundi autem ordo, temporis vero. mutatio, ge- nerationis autem vita et mors. actus dei mens et anima, aeonis permanentia et immortalitas, mundi restitutio et destructio, tempo- ris accretio et decretio,, generationis qualitas. aevum ergo in deo, mundus ín aevo, tempus in mundo, generatio in tempore. aevum quidem stat cirea deum, mundus autem movetur in aevo, tempus terminatur in mundo, generatio fit in tempore. fons. quidem omnium deus, essentia vero aevum, materia autem mundus; potentia dei ae- vum, opus aevi mundus, non aliquando sed semper generatus ab aevo; ideo neque corrumpetur unquam, aevum est enim- incorrupti- bile, neque perdetur quidquam eorum, q Tj in mundo sunt, .cum mundus ab aevo contineatur.
Hermes. Dei vero sapientia quaenam est?
Mens.. Bonum et pulchrum et beatitudo :et omnis virtus et ae-
cap. H. IVoi's drgóc "Eouti. 87
xci T sce Ggstn xol Ó cldv. xocpst ovv tqv &Ücvo- .Gíey zci.Oweuoviv ivOsig Ó cidw vij ÜÀy. 37) ydo ixsívnug 3 yévecwg; Torre ix oU alovog, xeÜdnsp xol ó wiov &x roU ÜsoU. 7) ycQ yéveoig xal Ó yoóvog iv ovgavQ xci iv yg &low Ovreg Óupvstg. iv uiv ovgavQ. GuerafAnrot
6 xai &qÜcgrot, iv Óà yj pevofAnuroi. xoi qOegro(. xci ToU. uiv clovoc 5 wvuyü Óó Otóg, voU Óà zóopov 1 wvym
Ó cmicy, tijg Óà ymo Ó ovgovóg. xci Ó.piv. ÜtO0g iv TQ
9 vj, 6 Oà voUg iv rij wvys, 7?) 0» wwyn iv vrgj vÀg, ndvra 0» raUre Oud roU civog. rÓ Óà nüv roVro cue, iv Q cO mvro iori onore, Wuyne nAnoíc iorw, 7 0b wvyr 12 sÀ5onc ToU vo) zci toU ÜsoU' ivrüg uiv «vrÓ .ninpot, ixr0g O8 mepiiou ver, CoortovoUoe v0. m&v* ixróg uiv voUro TO uíyo xci véAs0v Loov, vOv xócuov, ivróg Óà 15 stre: c& Do xol (vo uiv iv cQ ovgavQ Owévovoe vj revrÜTQTL xir Óà imi rác yrüe Tv yévsow uerafMXA- Aovoe. Gvvíys. Óà roUrOv Ó aiv, sirs Ov &veyxqv tire 18 Ote ztgóvoixv size Óu& quiow, xol st vt GÀÀo oleros 7] olrj-
l. xogué oóv om. Patr. ^7. 5 v post zógjov] sic Patr. om. reliqui. — — 1l. wvyzc agis iovw, 5 à?] sic Patr., om. reliqui. 12. euro] «vr; B. 14. ró uézo om. Patr.
vum. unde immortalitatem praestat aevum, perseverantiam maleriae iradens.':;illius enim generatio pendet ex aeone, sicuti etiam aeon a deo. generatio enim et tempus in caelo et in terra sunt duplicis naturae, in caelo immutabiles et incorruptibiles, in terra mutabiles et corroptibiles.- aeonis quidem anima est deus, mundi vero anima 'aeon, terrae anima caelum. ek deus in mente, mens in anima, anima in materia, omnia per aeonem.. universum auteni hoc corpus, in quo cuncta sunt.éorpora, plenum est animae, anima autem plena est mentis et dei; intra ipsum replet, extra vero circumplectitur, vivificans universum; extra quidem mágnum hoc et perfectum ani- mal, ipsum mundum, infra vero animalia cuncta; sursum quidem in caelo permanens identitate, deorsum vero in terra: generationem mu- tans.. continet vero hune mundum aeon, sive pet necessitatem sive per providentiam: sive per naturam, et si quid: aliud putat set pu-
88 IVoUg «90g "Egyv. cap. 1l.
J m- M t€: M 0-0 [t 4 Z O&sTtGL Tic* TOUTO &OTL t&v. Ó soc évepyom* 1j 0à ivépyewx — T ZI K1 ÜcoU OUveug ovoa &vuníofAxroc, $) oUrs v& GvOQonae oUrs và Ütia napgaidAAo, &v vig. - O10, "Epuij, urjóénore tGv x&ro wücs TOv &vo Opoióv & "y5on TQ Os, ina Tác &AgÜsieg ixnsoj. ovOiv yag Óporv rQ avopuoio xci uóvg xci évi* xci ugóà GAÀq Twi ymo Tüg Ovviüucug éyyagsiv: río yGo uev. àxctvov sirs Lor) x«i GÜavacia ' 1 , H H * J / xol usrofoA5 stot0t.tOGg; TL ÓÀ cvrOg. GÀÀO. 7tOL0OELEV; 2 M M ^ [1 / s , * T 3 / [dl ov yag GpyOg O Üt0g, iti n&vro Cv 5v &oyca* Gmevro y«o nAjox ToU soU" GÀÀ ovóà iv rQ xóopg icriv cp- n , - , " » , , 3 E / yi ovócuoU ovÓà Év rwv, &ÀAÀAQ. Gpyie yo 0voue xsvov àort xal roU stoi0UvrTOG xci vOU ywvouévov. nvro Óà Ózt yivscD'u, zol Gsh xoi xaO" áxdorov rómov Qommv. óÓ yao ztou0v à» máciv icruv, ovx Év viwvv lÓgvuévoc, ovóà Év vi
- H M /, Á UI »* M 2 , , . zL0L0V, &ÀÀc mtGyrO. Üvvouug yop wv ivsoy)ne ovx avrao-
xnc iori roig ywopuévotg, &AÀAe cc. ywóusve vm cvrQ. " 3 —- A /, t , —- - M Üéaccou 08 Ó& iuoU rOv xócuov vmoxsiucvov Tij O7 Owtt,
9. zregiflÀov À. 5. ovóiv] oo Patr. 7. 8. £ui .. 4 O'ava- dio .. utvoafolj] sic Tied., teZc .. «O«vacíac .. pusvafolgc libri, ^ 8. xoi om. Patr. || post XÀÀo libri repetunt. 5 expunxit "Tied. ll. o/0 P» «wi llo om. Patr. | xewór AB. 13. jov B, qgócw Patr. — 14. fy i] Ey «wi. AB Verg. 15. ov]
xai Patr.
iabit aliquis; hoc universum deus operatur; operatio autem dei po- tentia existit insuperabilis, cui. neque humana neque. divina quis- piam comparaverit. ideo, o Hermes, neque inferorum neque subli- mium simile quid putes esse deo, nam a veritate excideres. non enim simile quidquam dissimili et soli et uni; neque alii cuiquam putes polentia sua cedere; quae enim post illum vita.et immortalitas et mutatio qualitatis? quid enim ipse aliud faceret? non enim otiosus est deus, quandoquidem cuncta forent otiosa; omnia namque plena dei; sed neque in. mundo ullibi est otium neque in quoquam alio. otium enim nomen est vacuum et faciente et eo quod fit. omnia vero oportet fieri et semper et secundum loci naturam. effector enim in omnibus est, nec in aliquo residens, neque unum quid faciens, sed omnia. nam cum sit potentia efficax non. sufficiens est ad ea
9
12
[2 et
18
cap. 11. NVoUc 7:906 ' Egysyv.. 89
TÓ v& xdAÀog eUroU Gxguflg xerevóncov, ocuc piv Gx- Qarov, xci oU TtxActórsQov oU0Év,.0.€ movrOg Óà dxpotov xci véov xol uGÀÀov &xueiórsQov. 10à xoi vovg ümoxtu- pévovug .émro xóopovgo xsxoounuutvove dies olovio xoci Opóuo Owqópp vóv cldve. &vonAugoUvroc, qurog ó6 máyro nÀngoy, mio Óà ov0cuoUv, 7j yGQ quÀ(e. xol 7) ovy- xguoig rOy &vavriov xoi. rüv-cvopolov qc yéyovs xa- vuAeunópsvoy và r5c toU ÜsoU ivepysíag, mavrog &ya- ÓoU yssvürogoc xci mo59e üisug Goyovrog xci myspó- vog. Qy énrà xóouuv' oshuvgv Óà ixsiveov. npóOÓpopov zvrov, Ogyavov Tig quUosoo, viv xcre VÀyv usrofiMA- Aovocv' vuv. tt ynv uéoqv ro) navróg vnoordÜuqv roU xceAoU.xoócpov iOgvuévgv, tgoqov xci riÜWvZLV rüv imu- yeíov. | Üéocat Óà xoi vÓ nAmOoc rOv &Üwavdrav. Lowry ócov iorí, xol TO Tüv. Üvqrowv: puécqv Óà cpgorígov, TOY t6 &Üacvdtuv xol rov ÜvqgvOv, viv oshqvaqv sgt- mogsvouévqy. &yrc Óà mAáQn Wvyne xci m&vro vm &vtüc lOiwg xwo/üusve, r& uiv nsph rOv ovgavov, rd O2
2. post ov0£r AB Turn. Fluss. add. fgrow. 9. xol uallo» &xueio- vsgoy om. Pair. 9. 10. apyuv xai Zysudv AB Vergic. 1. 18. óx' «bcc iiec] sic Patr., om. reliqui. D
quae faeta sunt; sed ea quae fiunt sub eo sunt. intuere per me mundum subiectum tuo aspectui, et pulchritudinem eius diligenter considera, corpus quidem immarcescibile, quo antiquius nihil, sem- per vigorosum et recens magisque visorosum. inspice et subiectos Septem mundos, ornatos ordine aeterno et cursu differenti aeterni- tatem adimplentes, lumine omnia plena, ignem autem nullibi; ami- citia enim et contemperatio contrariorum et dissimilium lumen fa- ctum .est, illastratum a dei actu, omnis boni genitoris et omnis or- dinis. principis et ducis septem mundorum; lunam vero illorum praecursorem omnium, organum naturae, inferam materiam mutan-
'tem; terram vero in medio universi sedimentum pulchri mundi sta-
bilitam, educatricem et nutricem terrenorum. conspice multitudinem quoque immortalium animalium quanta sit, et mortalium; mediam vero utrorumque, immortalium et mortalium, lunam circumeuntem.
90 lVoig zt90c "Eourr. cáp. . 11.
x & ^ M L4 . 4 t» 5 * Uu H A cepi vv wyiw, ucl urs ^ TG Oskhux imi re GQurtoe ? M y prts r& dguorsga imi ra sie pues TG vo xétO , £i NE T pare rd züto vo. xel Órü m&vra. roUrC yevvmtO, ( gíArers "ous, ovx fr. àiuoU xoübsc noU: xai yap Gducre iori xol wvyrv Éyst xci xiveirot. veUre Ob. eg - n - . " Y iv cvvsAÜsiv GÓUverov ycoig TOU cvv&yovroc. Os ovv Tipy& &voi roUrov xci TOLOUTOV TtÍvrOGg Íva. Owwgógov ydp xci soAAGv ovcGOv TüvP ximQcsuv xci vOv cuud- vUy ojy ÓuoiwY, pig ÓÀ zer müvrGv TayUrNrog T&£- veyuíric, &OUvarov Óvo 9 nÀsiovo sroujrGg sivot.. uic MJ ^ ^ H - , tm - yep ini moAÀAQv ov vuosroi! TXítg' DnAog Óà vog &cÜsvcorégotg cegéyerar voU xotirrovog xoi BotoUot. — xol € 7T € A ^- - ; * el Éregog 5v Ó moujt5e TOV usrefMAyrov Dbocv xoi Ovq- TOy, imsÓnNosv &v xal &Üwovérovg mtoujcot, concp xal f ^ 2 , ^ Z ' ET * , 7 0 TGY &Üevaroy Üvyrove. qégs Or sh xci Óvo ciot,
G. &] ge A. 7. 10:0 Urov om. AB Turn. || ves cotovcvov xai zoévvog Verg. Fluss. || ante óragógoy AB "Turn. Fluss. add. à». — 12. &ogsrecrépoic] zoàloig AB Turn. Fluss. || zog- £xevou AB. || xoiante 29:000] Ov fgideg Patr. || 3piovo:] 290 co. AB Patr, 293g« Verg. 14. 15. &Oar&rovc et Qyqvovc.] sic B Patr., &ivoto et &vgva. A Turn. Fluss. — 19. el] 0v« AB, ovi el Pau. :
omnia plena sunt animae et omnia ab ea proprie mota, haec quidem circa caelum, illa .vero circa terram, neque.dextra in sinistram ne- que sinistra in dextram neque supera ad infera neque infera ad supera. et haec omnia genita esse, o amantissime Hermes, non am- plius me indiges addiscere; etenim corpora sunt et animam habent et moventur. haec autem in unum coire nequeunt sine congrega- tore. oportet igitur aliquem esse hunc et talem omnino unum. nam cum differentes et, multae sint motiones et corpora non similia et una velocitas in omnibus ordinata, impossibile est duos aut plu- res faclores esse. unus enim in mullis non servatur ordo; aemu- latio namque infirmiorum in praestantiorem consequeretur, unde contentiones. et si alius esset factor mutabilium animalium et mor- talium, concupisceret etiam immortalia facere, sicuti factor immor- talium mortalia. age .vero, quodsi etiam duo sint; cum una sit
cap. 1l. IVovs 7006 '"Eoutr. 91
pig. oUvone Tijg VÀug x«l wig vüc wWuyüe, meo rivi &v eirGv yoonyle Tüc mowujctog;, si ÓÉ vt xel nogd Gu- 3 gorípoig, tapa v(vi rÓ mÀ&iov uépog; oUrc Óà vtt, dg ztayrüg GUuceroc LOvroc àE VÀug xoi wuytnc vnv ovoracu Érovzog, xal ToU GÜavcrOV xoi TOU Üvn5roU xci TOU &ÀO- 6 7ov. sz&vre yog copera büryro Éupvra, va 0& ur) Covra VAx ndAw xceÓ! écvruv écrt. — xol jwuzn. Óópoleg xad" éavrQv TQ mou negoxauívg, vr5g GwTc cire vüe Óà 9 Geifjg nons einig ó rov &Oaveorov. Eopnác. log ovv xci rà Ovgco (Qe GÀÀAe àv Oviróv; czüg 0i r0. &Ü cvoroV xci dovuti TL0L0UY- t& 42 CO. u2) toig; .JNovc.. Koi óc uy àcrí vig. Ó moi» raUrc ÓnAov: ór; Óà xci sig qowsporarov. xoi yep uim wpuy xal uio 15 Cer] xoi uio vÀx. out. .Tíe à ovroc;
A. xai jig Tq6 wvuyns om. Patr.: -.2. zagé] zeol A. .. 9. za- e5c] sic B, ac À Turn. Fluss, zGg Patr. — 10. sqq. personarum distinctionem ex "Tied. surupsi. 1l. 9yqróv] &Saravov. Tied. : 13. 12. cà boo] sic Puro x& toov AB, Cujov reliqui. . 12. zxo- eiy AB. 14. 0? om.
materia et una anima, penes quemnam eorum erogatio erit factio- nis?.et si quid apud utrosque, penes quem maior pars?.sic vero cogita, omme corpus vivens ex materia et anima consistenliam ha- bere, tam immortale quam mortale et irrationale. omnia namque eorpora.viveniia animata sunt, non viventia vero nuda per se ma- teria. . et anima similiter per se ipsam factori accedens, vitae caussa; ómnis autem qui vitae. caussa est immortalium caussa est.
. Hermes. Quomodo ergo et. mortalia animalia alia. sunt a mor- talibus? . quomodo et: immortale et; immortalitatem efficiens animalia non facit?
- Mens... Quod . quidem aliquis sit haec. efficiens, cerium; quod etiam unus, clarissimum. etenim una anima ei una vita et una materia. )
-Hermes.: Quis v vero. o hic?
12
92 Iovi 2006 "Eoym. cap.- 1.
- )J ^ c d . lNVo)g. Tíg 0à àv &AÀog,-s ur) eig o. Üsóc; vivu. yag cy &ÀÀ é coo £& Ty, el pt» uó 0 tQ; q 7pémo. 5c Éuwvyo mtoiiv, & pr uovo TQ Oto;
T Y / / Z , i / € &íg ovv Üt0g. ytAow0rerOv ÓÉ, si vOv uiv. xócuov cuo- Aóygocgo Évo sivet xol rÓv ZAtv Eve xoi T5v ctÀnvqv
; 3 ; , 3 94 A DL / «Y piav xci ÜttóTqTG ulov, avrov Óà vOv Üs0v noo0Tov civot ÜíAsuc; movr« oUv a)rÓg mowi àv noAAoig* xoi tí uéye - —- 0 [! N H 3 D n s M TQ Ot, bw5nv xei wuynv xci eOwvaciav xci usrafoÀnv Stoi0V, GOU TOGGUTC TtOL0UVTOG; XO yeQ (JAémeg x«i Aa- - ^ 2. / * , n * Z M i eu * Aeg x«i axoU&g xoi Ooqpootvg xci ysUeg xoi Gm xoi JEQUtUTSUg XUl.VOSig XGl TU/Elg* xci OUy Éregog uév iorwv ó (SAénwv, Érsgog Óà Ó &ixoUev, Érspog 0à Ó AeAQv, GAÀog 0à Ó &nrOusvog, &ÀAAog 0? Ó 06qogeuvÓusvoc, GAAog Óà Ó me- P - SM c —T X c HJ Z , M QuraTOV, xoi. &GAÀoc Ó vouv xai GAÀAoc Óó &vanvéoy' «AÀc sig Óó raUre movrO TtOLOY. GÀÀC ovOÀ Ovvara ixsvo yo- pic roU ÓsoU sivow. onsQ ydg, Gv roUrov xoraQynÜis, E p tm 4 e Qe X7 , E - € ovx íÉruL Goov sí, ovrog ovÓ &v ixsivov xorapoynÜü O
l. c£; om. AB. 3. yvelovovorov Od, ei] sic B, turbato ordine editi. 3. 4. óuolóygo:y A, ópoloyusouoas B. — 4. Evo ante. zéros] «si AB. 6. xolloic] zoAÀo A Turn. | post xoAàoig AB Turn. Fluss. add. yelowóvarov. . 9. ócggaívs; Patr. || xo yebec] sic Patr., om. reliqui. 14. zo] sic Tied., om. reliqui. ||. o2ó3]
oU À.
Mens. Quisnam alius, nisi unus deus? cuinam alii convenit ani- malia animata facere, nisi ipsi deo? unus.ergo deus. ridiculosissi-
Lo
mum autem, si fatearis unum esse mundum et solem unum et lunam .
unam et deitatem unam, ipsum vero deum quotum esse vis? cuncta ergo unus ipse facit in multis; sed quid magnum deo, vitam et ani- mam et immortalitatem et mutationem facere, cum tu tot res facias? etenim et cernis et loqueris et audis et odoras et gustas et tangis et ambulas et intelligis et spiras; nec alius est qui videt, alius qui audit, alius qui loquitur, alius qui tangit, alius qui olfacit, alius qui ambulat, alius qui intelligit, alius qui respirat; sed unus, qui haec omnia facit. neque possibile est sine deo illa esse. sicuti enim, si ab his ótiere, non amplius animal es, sic si ab illis otietur deus, quod nefas est dicere, non amplius est deus. si enim demonstra-
5
cap. 11, IVovc 7toóc. Eoutv. 93
Üsóg, 0 9) Übuig ioviv dimsiv, oUx Ért &cri Dcóc. d yap
emoótósxrer. ugóiv Óvvdgevov sivoi ...., mÓ0Q uGÀAov € / 3 H " a 3 - , , - , 3 0 Ótóc. el yap Tí àoriv O ur) moii, cl Déja cimetv, ore- Acc àorw. sb ÓÀ uixjre doyOg boru, véAstog 06, go avc - M 5] ) . * ^ 7 € --— 7zt0i&i. "toc OÀiyov Ó' &v pot csevrov. imidgc, o Eu, 6 ódótov vornosuc rOó roU ÜtoU Éoyov Ev Ov, lvo n&vza. yí- vire. v .ywóusvo 7] rà &nob ysyovóra 3j r& uíAlovra ylvscÜct, Éorw 08 roUro, à .gíAzere, Cori, roUro ÓÉ oru ^ Uu - 7 32 / M 7 [1 M 9 r0 xcv, ToUTÓ íovi vO &yaOOv, roUrO éorwv Ó Jg. Ei óà xoi Éoyo avtO ÓéAug vorncon ióÉ, r( cot àyyt- verat Oéhovr. yevvioot | &AÀ ovx ixt(vQ voUro Óuorov, - x 3 e e*t M M p ^ 12 ixcivog &o« ovy TÓsrai. ovÓà yocp GÀÀov Érysi OvvspyOv. evrovgyog yàg wv Gib àorw iv rQ Éoyo, evrOg ov O zou. cb yop yopioD ein aDroU, n&vre Hy cupmecelo Don, "tyre Óà re vijéeoO on. &ve&tyxy, ós "i otouyc bone* sb O0à
ES "e
"nvro So, uie 08 xol 7) Gor), efe &ge x«i ó Üeóg. xoi ztéÀw & n&vro LO don, xol r& iv vrQ ovgavQ xci v« 18 ày Tà yn, uie Ói xor mzvtov Lu VnO TOU ÜtoU yivs-
2..post sivas excidisse videtur yopic rov OeoU. 3. si ante Séjuc] x«i sb uj AB Turm. Fluss. 6. fv àr] &royxeiov Patr. 12. Gio AB Turn. 16. too] Ce? Patr. || «oc om. Patr.
tum est nihil esse posse...., quanto magis deus. nam si quid est, quod ille non faciat, si fas est dicere, imperfectus est. si vero non otiosus est sed perfectus, ergo omnia facit. parumper mihi te praebe,
o Hermes, facilius intelliges. dei opus esse unum, ut omnia fiant.
quae fiunt vel semel facta vel futura. haec autem, o carissime, vita est, hoc pulchrum, hoc bonum, hic ipse deus.
Si vis etiam opere id intelligere, vide. quid tibi generare re volenti,
contingat. non attamen illi hoc simile, nimirum ipse non oblectatur. neque alium habet operis . consorlem. nom cum per se sit effector semper est in. opere, ipse id existens quod. facit. nam si ab eo se-
pararetur, omnia corruere, omnia emori est necessarium, ulpote vita.
non existente; sed si omnia vivunt, et una fit etiam vita, unus eliam deus. et rursus si omnia vivunt, et quae in caelo sunt et quae in terra, una vero in omnibus vita a deo fit, et haec est deus,
13
14
15
16
94 Noic noóg "Eguiv. cap. 11.
TGt, xGl GUry boriv Ó ÜDsóg, Umó roU OcoU Ope yivetoi mavra. Lor 06 éorw ÉvaGuc vol xci vyijc, Gdvorog à oUxz ams TOY GvvoyOÉtrrov, Óut£Avoig Oà rijg évolosme.
"Eoww voivuv sixov tov ÓtoU ó civ, voU O2 cicvoc ó xOGuo0c, roU OB xócuov Ó 5A, roU Óà vlov Ó &vOga- zoc. 5v Óà uerefloAjv Oc&verov oi Àeoi gacw eivai Óu& rÓ uiv cuc ÓwAvsoOC., rv Óà Cwoyv tig v0 dqe: vig yogsiv evroU OwxAvouévov. cvovrQ TQ Aóyo, gíAreré pot Eou, xci vov xóouov, 0e dzovsg, quui uerafficA- AsoÜ'ot, Ów vO yivsGÓcL uépog «broU xaÜ" éxcoruv r)u&- g«v àv TQ &qevs, unótmors 0B -OwAUsoÓ oc. xci vraUrÓ ior. r& TOU zÓcuov mdÓn, Ówijosg rt xoi xoUwec zel 5 uiv Óívgoiwg crgoqu, ?j 0à xgvwig &vavéaótg. navró- poogqoc Óé àorwv Ó xócuog, oU rac uopqgog ixrOg xeué- vec Érov, iv énvtQ Óà o)rOc puero(idAAmw. insi oUv. Ó xócuoc ftxvróuopgog yéyovev, 0 rtoujoag Tí Gv ein; &uog-
