Chapter 8
II. 35. Nat. Deor. II. 4. et Servii in Aen. I. 422. III. 597. VIII. 398.
et Festi j). 216. teslinioniis efficitur, ex qiiibus perspicimiis ne urbes qiiidem rite condi , aedes sacrarr, tribiis et centiirias distiibui, exercitus ordinari potuisse sine Etruscae disciplinae notitia; cuius quia in ostentis et prodigiis interpretandis praecipuus usus erat, haruspicinae vocabulo quippe a potlori commode dicitur. — Mirum est, si vera sunt, (jTiae de portentosa moruin apud Etruscos im- puritate ex Theopompo affert Athenaeiis XII. p. 517. d. , tantae labis per tot secula ne vestigiuin quidein Romain permanasse. Quanquam quae statiin de comniiinione feminarum apiid Etruscos et de more corporis vellendi a Messapiis et Samnitibus gentibus arniorum usu duratissiinis reperto idein Theopumpus narrat primo statim obtutu mendacio deberi claruin est. V. Niebiihr. II. R. vol. I. p. 159.
18) Cic. Brut. 14, 53. 19) Burigny in 3Ieiuoriis Acad.
Inscr. Paris. vol. XXXVI. p. 33. 20) v. Niebuhr. Hist. R. vol. I.
p. 669. Rei memoriam testatur inscriptio Arretina ap. Oreliium vol. I. 335. p. 146. ,
lO BREVIS ELOQUENTIAE ROM. HIST.
quies consulem bello Hannibalico M. Cetliegnm P. Tiidltauum aliosque non nullos solam famam secutus yer])0 taugit.
§.7. Ap. Claudius C.iecus. Q. Maximus. P. Scipio. P. Crassus.
Et illorum quidem yirorum memoria centum fere annos complectitur, a Samnitum hello flagrante ad Haunibalicum compositum. Ex iis igitur, qui antiqniores sunt, nemo Ap. Claudio clarior, qui Caeci post cognomine dictus est, cum oculis captum fama esset, quod Herculis sacra a Potitiis et Pinariis sacerdotil)us deseri passus servos publicos quoniodo ea facerent doceri instituit ('-'). Is Ingenita familiae fero- cia (") neque legum neque populi neque senatus ullo niodo reverens, si seculo prior fuisset, Ap. Claudio decemyiro sine dubio simillimus futurus erat. Quippe nec iuterrex plebeium consulatus petitorem admissurus erat ('-^) et ipse consulatum cum patricio petebat adversus legem Liciniam (-'^) ; deinde censor spreta Aemilia lege magistratum et per quin- quennium et solus gerere ausus est ('-''), et iniussu senatus suscepta opera viam Appiam et aquae ductum ingeuti sumptu inipensis vectigalibus omnibus et divendita fortasse parte agri publici munivit ('-••). Idem et Cn. Flavio scribae, cum ipse plebis esset acerrimus liostis, libertinorum propugnatori favit contra rem publicam et libertinos per omnes tribus distribuisse et in senatum legisse fertur (-^), dominationis Iiaud dubie cupidus et domesticorum exemplorum, maxime Ap. Claudii decemviri aemulator. Quanquam in gravitate viri praedicanda multus est Cicero, nec fortasse iniuria. Cum enim iieri potuerit, ut aetatis ferocioris errores sene- ctutis maturitatc tollerentur, caecitatis malo prohibitus non est, quo minus rei publicae navaret operam, idemque in- gentem doniuni et magnas clientelas senex et debilis fortiter rexit ('-''). Scd maxime laudatur propter foedus Pyrrlii
21) Liv. L\. 29. 22) Liv. 1. c. Tac. Aiin. I. 4. Suet. Tib. 2.
23) Cic. IJrul. 11, 55. 24) Liv. X. 15. 25) Liv. L\. 33.
20) Niebuhr. Ilist. R. vol. 111. p. 302. 27) Niebuhr. 1. c. p. 345.
28) Cic. Tusc. V. 38, 112. Cat. M. ,11, 37.
BREVIS ELOQUENTIAE ROM. HIST. 11
oratioiie seiiatoria discussum ('-*•'). Huic non tam consulare ingenium, quam iuri disceptando natum L. Volumnii con- sulis grayiter ab eo laesi ore Li\ius tribuit (■^*^); tamen famani eloquentiae ad sua usque tempora mansisse et ipse testatur et alii eius aetatis scriptores (•^'). Nec minimi ad eam laudem momenti censendum illud est, quod primum Roma- norum prosa oratione usum Isidorus narrat, quippe cuius unins ex ea aetate nomen scriptis illustratum ille sciret ('-). Orationem de foedere Pyrrlii, cuius partes quaedam ab Ennio in Annalibus expressae exstant, Cicero quidem Iiaud- quaquam delectabilem videri legentibus signifieat (^*); nos rudia verba minus acerbe iudicantes fortasse severitatem sententiarum probaremus (-^^). Carmen eius quoddam, yvo}- /:{ag puta fuisse, magnopere laudavit Panaetius Stoicus (^-^) : luiius tria deprehenduntur vestigia apud personatum Sallustium Festum Priscianum (^^).
Sequentis aetatis virorum 0. Maximi Cunctulorls lau- datio filii ante ipsum defuncti exstabat (^^) ingentibus lau- dibus ornata a Plutarcho (^^) propter gravitatem et pruden- tiam sentiendi; P. Sdjnonis Africani oratio legebatur, qua adversus accusatorem suum usus est (^'*) , brevissima sine dubio et levis, quippe qua ne nomen quidem hominis com- memoraretur. De P. Licinio Crasso Divite nihil praeter testimoniura eloquentiae reliquum est (^*'). Sed Q. McteUi, qui cum L. Veturio consul fuit a. 548., egregius locus laudationis funebris in honorem patris bis consulis et dicta- toris exstat apud Plininm. Oratio de Carthagine rectius ad Macedonicum refertur (^').
29) Llv. epit. XIII. Cic. Bnit. 14, 55. Cat. M. 6, 16. Val. Max. VIII. 13, 5. Plut. Pyrih. 18. 30) Liv. X. 22. 31) Liv.
