II. 22.

81) Cic. de Or. II. I, 1. 82) Apul. de mag. p. 31. Bip.
83) Cic. de Or. II. 23, 97. Vetus interpres Verrinarum de filio Antonio Cretico intellexit, qui sane prodigus. Correxit Lipsius Var. Lectt. I. 7. p. 803. 84) Cic. de Or. 1. 18, 82.
64 BREVIS ELOQUENTIAE ROM. IIIST.
ahhoiTentium dissimulasse \ideatur C^^) : sed qui ratioiiem et consilium eorum lihrorum accuratius introspexerit, rem plaue aliam esse iutelliget. Erat enim hoc, ut colloquio ad Pla- tonicara rationem instituto duas contrarias de eloquentia sententias, essetne illa ars an usus quidam artis expers, inter se compararet. Id ut elegantiore quadam specie praetexe- retur, utrique sententiae oratores ante suam aetatem prae- stantissimos praefecit. Horum Crassus Ciceronis sentcntiam defendit oratorem esse non posse, nisi qui omnium literarura amhitura studio suo emensus quicqnid honarum artium sciri posset mente complecteretur: quae sententia tum apud Ro- manos noya erat necdum usu recepta. Al/eram Antonius tuetur, oratoreni non fieri, sed nasci; literas utiles, uon necessarias : quara artium iudicandarura rationera Romanis antiquitus placuisse sciraus. Quod si Antonium eruditissimuni fuisse, sed eruditionis suae dissimulatorem Cicero affirmat, factura ea de causa est, ne plane iraperito horaini partihus in colloquio praecipuis assignatis ille et eo munere indignus et iniuria suramus orator hahitus videretur C^*^). Et hinc et ipsi de Antonio recte iudicare discemus et Ciceronis iudicium recte intelligemus. Fuit enim Antonius natura magnus et adniirahilis orator, sed nihil didicerat, nisi usu ; literatis auscultahat non propter necessitatera discendi, sed ut sese ohlectaret ; forum ludura existiraahat , in quo discendum esset (^^). Haec si tenuerimus, Ciceronis in Brnto iudicium sequentes satis honorifice de Antonio existimahimus (^^). In- ventione ordine partitionis et disponendorum argumentorura veheraentia commiserandi actione denique apta et affectus plenissima omnes suae aetatis oratores superahat. Sed haec hona magis iudicialem oratorem adiuvahant reos quamvis noxios qualicunque ratione a danmatione tueri cupientem, quara viruni in re puhlica gerenda raagnum et cura suadendis
85) Cic. de Or. II. 1,4. 36, 153. 86) Non adversatur huic
sententiae , qiiod Sulpiciuin et ipsum Ciceronem de rebus oratoriis edocuisse dicitur de Or. II. 1,3. I. 21, 97.; erat enim periti, non literati. 87) Clc. de Or. I. 21 , 89. 88) Cic. Bnit. 37 sqq.
tf. de Or. III. 9. 32.
BREVIS ELOQUENTIAE ROM. IIIST. 65
(lissiiadeiulisqiie in contioiie Iegil)us, tum sententiae sena- toriae principem. Dicit cnim diserte Cicero Antonii dicendi genus longe aptius fuisse iudiciis, quam contionihus C^"), et ipse paululum dubitat num Antonius et Crassus, quamvis maxinii oratores, summi fuerint dicendi artifices ("*). Alio- rnm testium iudicia cum his Ciceronianis apte conspirant. Plurihus locis laudatur a Quintiliano et Velleio (•"); in dia- logo de oratoribus quae Antonii erant Apro propter simili- tudinem ingeuii probabiliter tribuuntur ("^); Macrobins eius dicendi genus ardens erectum infensum dicit (^•^).
Nihil adniodum scripsisse Antonium ex Cicerone audi- musC^), eiusqiie rei causam idem tradidit ('•'■'). Idcirco enim aiebat Antonius se nullam orationem scripsisse, ut, si qnid superiore iudicio actum ei nocere posset, quem postea de- fensiirus esset, dictum a se esse negaret. Sed accedunt aliae causae plures. Nam viro multis occupationibus obsesso et a reis ita expetito facile deesse poterat otium conscribenda- rum orationum, in exercitatissimo praesertim et seditiosissimo rei publicae tempore. Nec mos erat oratoribus Teteribus scriptas edere orationes. Quod tot orationes M. Catonis exstabant, yiri egregii, sed suae laudis cupidioris diligentiae debetur, qui maxinie insignes Originibus suis insernit. Quod