M. Antonius C. F. C. N. natus est Q. Metello Mace-

donico Ap. Claudio Pulchro consulibus a. 611; trienuio, cuins rei Cicero testis, L. Crasso maior(^^), qui C. Laelio Q. Caepione consulibus natus est. Mature quidem, qui mos erat adolescentium, in forum venisse videri potest secundura ipsius apud Ciceronem verba, quae C. Carbonem pro L. Opi- mio dicentem ab eo auditura ostendunt C^^), quae causa acta est a. 634: at tara adolescentem, quam Crassum, in causis agendis versatum esse nullo documento efficitur. Hic enim aunum primum et vicesinium agens Carbonem illum accn^ sando afflixit, ex quo inter ipsum et Antonium familiaritas quaedam et aemulatio intercessisse videtur ; sed Antonius primnni quaestor cansam suani dixit de incestu accusatns, annum agens fere tricesimum. Narrat Valerius Maximus
61) Cic. Brut. 37, 140. 62) Symm. Epp. II. 4. 63) Cic.
Bruto 43, 161. 64) Cic. de Or. II. 25, 105.
•
60 BREVIS ELOQUENTIAE ROM. HIST.
lauta fuisse innoceiitiae fiducia, ut cum ahsentis nomen de- latuni esset, quanquam festinans in proyinciam a Brundisio in urhem rediret, cuius rei necessitatem lex Memmia sustule- rat ('"). Anuo aut duobus annis post credendus est Cn. Car- bonem accusasse. Hunc honoris causa in iudicium ad- ductum, ut a Q. Mucio C. Albucium, a P. Sulpicio C. Nor- banum, a C Fufio M' Aquilium, a C. Curione Q. Metellura Apuleius scribit (*''') ; accusationis, sed non addito criminum genere, etiam Cicero meminit C^). Qui cum Cn, Carbonem Cn. ter consulis patrem accurate significet, non potest alius intelligi, nisi ille, qui a. 640 a Cimbris ad Noreiam fusus et exercitu exutus est. Causa igitur maiestatis fuit: sed actor reum damnasse non -videtur {^^). Tribunatum inde et aedilitatem Antonius, etiam ea re Crasso similis, tacitura gessit. Ex praetura a. 650 gesta proconsulari iure Ciiiciam provinciam \idetur babuisse, ex qua bello maritimo prae- dones persecutus triumphavit (''•'). Consul creatus cuni A. Postumio Albino a. 655 in primis seditiosum hominem Sex. Titiuni tribunum plebis adversum habuit, qui L. Satnrnini leges et vim instaurare videretur. Hunc sese dicendo et agendo fregisse et post opportuna occasione data omnia con- sulatus sui consilia exposuisse ipse apud Ciceronem pluribus verbis exsequitur (J^). Censuram a. 657 cum L. Valerio
65) Val. Max. III. 7, 9. VI. 8, 1. cf. Asconlnm ad Cic. p. Mll. 12. Qiiid Meyernin p. 282. moverit, ut Antonium immisceret caiisae Vestalium incesti damnatariim , (|iiarum Liciniam L. Crassus defendit, intelligere non possum. 06) Apiil. apol. mag. p. 316.
Oiid. 67) Cic. Divers. IX. 21. cf. Off. II. 14. Meyer. p. 283.
68) Sic intelligentla verba Ciceronis Divers. IX. 21. v. Zumpt. ad Cic. de Off. II. 14, 8. 69) Cic. de Or. I. 18, 82. Liv.
epit. LXVIII. Ilic proconsulem dicit: niiiil enim usitatius quam sic vocari eos, qui post praeturam proconsulari iure in provincias mittehantur. 70) Cic. de Or. II. 11, 48. Pighius t. III. 157. in
consuhitu Macedoniam provinciain ab eo rectain dicit , non ignarus loci Ciceroniani , qiiem modo apposuimus , sed quod de Or. II. 48, 197. C. Norbanus post ab eo defensus ipsi qiiaestor fuisse dicatur. Verum neque tunc belluni erat in 3Iacedonia, iit in ipso magi
BREVIS ELOQUENTIAE ROM. IIIST. 61
Flacco gessit a. 657 non imniuncni criniiniim et accusationis. A Dnronio cnini, quem tribununi legis sumptuariae tollendae auctoreni senatu moYcrat, reus de aniLitu factus est(''); sed credibile est, quod Pigliius dicit, causam dictam non esse. Quanqnam, si post magistratum ahdicatum in iudicium venit, plenissime ahsolutum esse Antonium etiam sine testinionio clarum est. Cum enim a periclitantibus reis nullus patro- nus studiosius expeteretur, summam eius in foro gratiam esse oportebat. Quippe ne privatas quidem causas repudiabat, sed agebat studiose, cum in iure civili nihil admodum pos- set ("-). Sed harum quidem tenuissima memoria relicta est, iiec fortasse nllius, praeterquam M. Marii Gralidiani, cum Crassus contrarias partes tueretur ('^). Pnblicarum crebrior mentio fit. In ipso enim consulatu acta causa clarissima M' Aquilii M' F., qui bello cum fugitivis et duce Athenione in Sicilia feliciter confecto repetundarum reus factus est. Criminum cuni uegari niliil posset, Antonius Hyperiden imi- tatus, qui Phrynes impietatis reae papillas iudicibus mon- strando mulierem damnationi eripuit , tunicam a pectore M' Aquilii discidit et cicatricibus nudatis memoriam forti- tudinis renovando expressit, ut absolveretur ("^). Altera causa publica longe clarissima est C. lunii Norbani tribuni plebis. Is rogatione in Q. Serviljum Caepionem lata, qui sua ignavia victus a Cimbris fuerat, adversantes senatns
provinciam hcabuisset, occasione caruisset seditiosos in uibe homi« nes frangendi. Igitur proconsulem Ciliciae quaestorem habuisse existimabimus. Q,uod cum praesidio ab urbe abfuisse Antonium, cum Saturninus occlsus sit, Cicero dicit p. Rabu'. Perd. 9., ipsum proconsulare Ciliciae imperium spectat.
71) A'al. Max. II. 9, 5. cf. Cic. de Or. II. 68, 275. In censura rostra ornavit ex manubiis, Cic. de Or. III. 3, 10. 72) Brut.
57, 207. cf. de Or. I. 38, 172. 73) Cic. Off. III. 16. 74) Cic.
de Or. II. 28, 124. Accus. Verr. V. 1. p. Flacco 39. Liv. epit. LXX., qui Ciceronem solum eius rei auctorem dicit, Q.uintiiian. II. 15, 7. Accusavit Aquilium C. FufiuSj non Lentulus princeps senatus, qui cum consul fuisset a. 592, ad Antonii consulatura a. 655 vix vivere, nedum causas agere potuit. Nec reperio quo teste usus Ernestus Lentulum Aquilii accusatorem dixerit. Cf. Cic. Off. II. 14, 50.
6» BREVIS ELOQUENTIAE ROM. HIST.
principes et collegas iiitercedeutes yi pepulerat et effecerat, ut Caepio in exsilium ageretur. Hinc maiestatis reus factus a P. Sulpicio Rufo tum tirocinium eloquentiae ponente, sed ab Antonio, cui quaestor olim fuerat, imminenti damnationi ereptus est. Quam callide in causa tuenda versatus sit ipsum multis verhis exponentera facit Cicero in dialogis de Oratore (*^). Acta causa a. 660 C. Caelio Cn. Domitio con- sulibus et Ciceronem pnerum fortasse auditorem liabuit, si quideni adhuc praetextati in forum et curiam ibant dicentibus auscultaturi : quod de se certe Crassi auditore ille testatur (**'). Quae iunctae cum aliis causis ab Antonio dictis commemo- rantur Cn. Mallii et Q. Marcii Regis a non nullis partes orationis Norbanianae habentur C'). Sed vocabulum com- imsemtionis utrique separatim tributum, quod perorationem s. eniloyov orationum significat, contrarium arguunt: nisi quis uVius inmimcrahiJcs, quas deinceps verbo tangit Cicero, ipsas quoque dictionis pro Norbano partes esse vult, ut in- finitae multitudinis in una causa patronus exstiterit. Regis causa ignota est, nec quisquam eius nominis vir a Cimbris vinci potuit, quem ad modum Caepio et Mallius victi sunt. Postremo Antonius, ut omnes fere illa aetate civitatis prin- cipes, pro se dixit lege Varia, in qua defensione actionis laudatur gravitas et vehementia C^). Belli Italici certe primo anno ('•'), Antonius ab urbe afuit, sive quod legatus esset, sive quod Italiae aliquam partem tuendam cum imperio ac- cepisset, ut omnes tunc consulares rebus gestis insignes. Bello qualicunque modo composito cum exitiabilis inter Ma- rium et Sullam discordia exarsisset, ut optimates omnes non potuit, quin Sullanis partibus sese applicaret. Hinc Mario in urbem revocato, cum Sulla in Graecia bellura cura Mithri- date rege gereret, hospitis inscitia proditus aut illius aut Cinnae iussu interfectus caputque in rostris positum est (^^).
75) Cic. de Or. IF. 25, 107. in primis aiitein 48. sqq. et de lege Appuleia c. 49, 201. cf. Val. Max. VIII. 5, 2. 76) de Or. III.
2, 5. 77) Ut Westernianno p. 109. v. Cic. de Or. II. 28, 125.
78) Cic. Tiisc. II. 24, 57. 79) Cic. Brut. 89, 204. 80) Cir.
de Or. III. 3, 10. Brut. 89, 307. Liv. epit. LXXX. Phit. Mar. 44.
BREVIS ELOQUENTIAE ROM. IIIST. 6»
Non modo cum L. Crasso de Iciude oratoria aemulo, Catulo maiore et Caesare Straboue familiaritatem habuisse scimus Antoniiim, sed cnm omnibus fere, qui tunc essent, viris illustribus mutuae benevolentiae \incuIo iunctus yidetur fuisse, Neque causa uUa cogitari potest, cur C. Marius, cuius maerore in defendendo M' Aquilio magnopere adiutus dicitur, post in intcrnccinum eius odium exarserit. Nani nec Saturniniani temporis memoria tantum valere debuit et Aquilii causa quatuor annis post acta est. Gaudet autem Cicero non mediocriter, cum gratos fuisse Antonio patruum ipsius L. Ciceronem et affines L. Aculeonem et M. Marium Gratidiauum inculcare potest (^*). MorD)us probatum An- tonium fuisse puto, quem, quod octo servos habuerit, in antiquae parsimoniae exemplis ponat Apuleius {^-). Nam quod Yulgo prodigorum erat, ut tabulas conficere non crede- retur, et falsum erat et Cicero ipsius persona indutus re- futat {^^). Sero et leviter literas attigisse et mos plurimorum, qui tum causis dicendis operam dabant, et ipsius apud Cice- ronem dictum (^*) ©stendit. Nam cum pro consule ntivigans in Ciliciam Athenas appulisset, philosophiae praecepta primum sese gustasse affirmat. Praeterea ius civile, cuius in causis forensibus maximus usus erat, non ignorabat modo, sed ignorare prae se ferebat, cum non esset peregrinum et ad- venticium, sed Romanum et domesticum artis genus. Accedit, quod ne emendate quideni loquebatur, sed eis verbis, qnibus in vulgus etiam niinus cultis uti mos erat, auditoribus ab oratore satis fieri posse putabat.
Cicero sane in libris de Oratore id agere videtur, ut Antonius literas Graecas optime cognosse et acute iudicasse, sed propter aequalium superstitionem a peregrinis artibus
Appian. B. Civ. I. 72. Val. Max. VIII. 9, 2. IX. 2, 2. Vell.