V. u. t. codicem pro varia scriptura lectionem textus, quem vo-

cant, additam monstrare significat. vac. locus vacuus. Vat. codex Vaticanus. Ven. 1. 2. codices Veneti. Editionum significationes facile intelliguntur.
XVIII
CORRIGENDA.
€ORRIOC:]%[]lA.
Pag. 47.
versu 19
54.
4.
- 84.
- 10.
- 115.
- 22.
- 143.
- 26.
- 145.
1.
- 162.
9.
- 163.
- 14.
- 176.
3.
ead.
- 22.
- 185.
8.
- 197.
- 15.
- 204.
- 28.
- 218.
- 28.
- 228.
9.
- 247.
- 8.
- 279.
5.
- 304.
2.
- 309.
1.
- 316.
- 12.
- 330.
- 11.
- 345.
- ult.
- 412.
- 24.
- 414.
2.
- 417.
- 27.
scribe oratoriae pro oratorias. punctis distinguendum post Curio & post Ca- t u 1 u s.
post §. 32. pone titulum C. Curio. scribe p a r t i u m pro p a r t i m. scribe celebratus pro celebratos. scribe tributos pro tributas. scribe facisque pro facesque. scribe m a x u m a r u m , item p. 196. v. 12. c o n - stantissumus, neutrum igitur. per i. n o n d u m scribendum divisim ; item p. 200. v.l9. scribe constans pro constant. scribe Acci pro Accii. puncto distinguendum post sublevabant. scribe sit pro sic. insere carere post figurarura. virgula distinguendum post laudas. virgula distinguendum post inquam. scribe barbaries pro barbaria. virgula distinguendum post maiores. scribe dlvisim re publica, item v. 4. res p u b I i c a.
semicolon tolle post s e d. scribe lectoribus pro lectioribus. scr\he^ scribe W o p k. pro W o p t. scribe d i x i t pro d i c t i. toUe punctum post C r u s.
BREVIS
EliOaUKlVTIAC: RO]fIA]|[A£
ANTE GAESARES HI§TOIIIA.
§. 1.
Introductio.
Jliloquentiae Latiiiae priiiceps mulfnm iii ea senteiitia tra- ctanda versatus est, ut ostenderet quam e morilnis hominum institutis civitatum profluat eloquendi ars quantumque ad ipsas civitates legibus iirmandas contulerit. Fatendum est sane in- situm csse naturae humanae, ut omnium, ita dicendi artis excolendae studium. Nam quid verbis opus, ut demonstretur uulla re magis, quam ratione et oratione homines a pe- cudibus segregari ? Nec profecto ars est ulla, quae elo- quentia potentius valeat ad vires humanae naturae aperien- das et erudlendas. Qua re iam antiquissima aetate homines mininie cultos in ea re laudem posuisse intelligimus, ut inter populares suos facundia excellerent; quae ut ab arte pluri- mum distet, tamen seniina eius et causas omnes complectitur. Quid mirum igitur, quod apud Graecos potissimum elegantio- ris hnmanitatis auctores et cultores, cum primum e barbarie emersissent civitatnmque fundamenta iecissent, sensum quen- dam et quasi gustuni eloquendi et ortum et populari laude elatum videmus ? lure enim laudatur HomL£im&, qui Nesto- rem et Ulixen propter facundiam in honore fuisse dixerit; nec erit qui cum Quintiliano dissentiat, cum omnium dicendi generum exempla praestantissima ab Homero profecta esse ait(*). Sed iusto plura et ampliora M. Tullius arti tribuit.
1) QiiiDtil. X. 1 . 40 sf(((.
4 BREVIS ELOQUENTIAE ROM. HIST.
cui et se totnm dicaverat et del^ehat omnia, cum miiltis verl)is id agit, ut doceat conditas eloquentia civitates, posita politioris humanitalis fundamenta, ohliteratam morum feri-' tatem, discordias et bella sedata, malis cuni publicis tum privatis occursum esse. Haec ille ex improbatis illis libris de Inventione (-) in dialogos de Oratore ornatiora trans- tulit (^); qui cum eo tempore scripti sint, quibus Cicero eloquentia florebat, non mediocriter pugnat ea disputatio cum contraria sententia, qua beneficia illa ad pMlosophiam quasi parentem refert('*). Quippe cum posteriora illa scripsit, libera re publica a Caesare sublata campus non erat di- sertis viris, in quem quasi excurrentes ingenii praestantiam ostenderent. Rectius sane in sermonibus de Oratore Scae- vola, qui contra personatum Ciceronem disputans inducitur, omnem illum cultioris vitae fructum prudentiae civili ac- ceptum refert; etsi naturae humanae illa praestantia est, ut ad summa quaeque, cum primum divino beueficio ex feritatis socordia excitata esset, sponte sua laberetur.
§.2. Eloquentiae Romanae principia.
Illud autem intellexisse Ciceronem credibile est has eloquentiae laudes, utcunque de iis existimaveris , reruni gestarum monumentis consignatas non esse: ita huius artis, ut ceterarum, initia vetustatis quasi caligine obscurantur. Prudenter fecit igitur, quod in Bruto (^) de originibus elo- quentiae Romanae disserens principibus quibusdam civitatis dicendi laudem nisi suspicando et coniectando non tribuit. Si erant diserti, erant pro ratione aetatis et eruditionis eius, quae ante debellatam Italiam et accuratiorem Graecorum notitiam esse potiiit. Neque exstant ulla literarum monu- menta tam antiqua aut ea fide digna, ut plus quam in- certam dictorum factorumque famam nanciscaris. Gens enim
2) I. l sfif(. 3) I. 8. qnibiis a Crasso dictis confer Scae-
volae dispiilationcm contrariam c. 9 sqq. 4) Tiisc. V. 2, 5.
5) c. 11.
BREVIS ELOQUENTIAE ROM. HIST. 5
Martia faciendo qiiam diceiulo iiitentior (") rudia ouinino arlium et literarum principia haljuit culttique politiorc omniuo caruit, donec su])acta Italia est et Graecorura inventa a \iris literatis Romam perlata liomines ingeniosos discendi cupidi- tate impleverunt. Fuerint ante ])ellum Tarentinum commercia quaedam Romanorum ct Graecorum, qui Magnam Graeciam colebant; fuerit Roniae notitia et imitatio operum Graecoruni in arte fingendi pingendique : non efficietur liinc Graecas literas cognitas aut amatas fuisse ('). Ne Livii quidem An- dronici Nae^ii Ennii exerapla ad Rouianos Graecarum lite- rarum gustu quodam im])uendos satis valuerunt : accedere oportuit omniura institutorum priydtorum morisque patrii ipsa sua Yctustate sacrati mntatiouem. Tanta est enim moris Romani Graecique discrepantia, ut quicquid ex illo ad luiius similitudinem informaretur in peius cederet. Non potuerunt igitur Romani literarum studium a Graecis sumere, nisi cum lal)e \eterum iustitutorum. Et profecto yoluit diyinum numen, cum genus luunanum per seculorum decursum admiral)ilia cul- tus incrementa ceperit, neque gentes onines in omnibus pro- ficere et alias aliis succresceutibus de fastigio suo deiici.
§. 3.
Piima aetas eloquentiae Romanae. Eloquentia deliberativa.
Aetatem fn-imam eloquentiae Romanae ad finera usque belli Punici secundi produceudam existimamus ; seciindam a Catone ad Gracclios eorumque aequales pertinere putamus; tertium raaguorum oratorum L. Crassi et M. Antonii aut aequales aut paulo superiores complecti yolumus ; (fuarta Q. Hortensii et M. Ciceronis ad fineui usque rei publicae liberae pertinet. Harum prima illa tempora continentur, quibus niliil admodum Roraani ex Graecis profecerunt; altera aliquara literarum, levera eloquentiae Graecae notitiam ira- biberunt; tertia cultuni et morem Graecis institutis iu ciyi- tatem influeutibus quadamteuus rautatum , sed artes peregrinas
6) Sall. Catil. 8. cf. Liv. X. 19. 22. 7) Nlebuhr. R. G.