XCIII. Sed ({uoniam omnis hic sermo iioster non

solum enumerationem oratoriam, verum etiam praecepta quaedam dcsiderat: quid tanquam notandum et animad- vertendum sit in Hortensio breviter licet dicere. 320. Nam is post consulatum, credo, quod videret ex consularibus neminem esse secum comparandum, neglegeret autem eos, qui consules non fuissent, summum illud suum studium remisit, quo a puero fuerat incensus, atque in omnium rerum abundantia voluit beatius, ut ipse putabat, remis- sius certe vivere. Primus et secuudus anuus et tertius tantum quasi de picturae veteris colore detraxerat, quan- tum nou quivis unus ex populo, sed existumator doctus et intellegens posset cognoscere. Longius autem pro- cedens, ut in ceteris eloquentiae partibus, tum maxume in celeritate et continuatione verborum adhaerescens sui dissimilior videbatur fieri cotidie. 321. Nos autem non
320. ut iii ce/eri»] et in ceteris.
320. vidcret] viderit Lg. plerique et ed. pr. — neglegeret] sic Lg. 8. 35. 5L 58. Ott. — quasi] ora. ed. pr., et est sane raruni quasi pro fere dictura, ad niodum Graeci la^ s. byqil. — existumator\ aestumator Lg. 8. 35. 5L Ven. L extumator Ott. estimator Lg. 39. 70. estumator 53, 58. 68. extimator 20. 56. ed. pr. — intellegens] sic Lg. 8. 5L Ott. — posset cognoscere] posset magnum scelus Gu. L 2, Lg. praeter 8. 3.5. 5L Nani falsum est cogiioscere in Gu. L legi, ut dicit Meyerus, — ut in eeteris] sic Lg. omnes, Ven. L Ott. Vat. Gu. L ed. pr. Nor. Orell. Meyer. ; probat Hand. Tursell. H. p. 538. et in cetcris vulgo inde ab Aldo. et cum in ceteris Larab. — maxume] sic Lg. 8. 35. 5L 53. 58. 68. 70. Ott. — cotidie] Lg. 53. Ott.
314 GIGERONIS
desistebaraus cum omni genere exercitationis tum maxume stilo noslrum illud, quod erat, augere, quautiimcunque erat. Atque, ut multa omittam in hoc spatio [et in his post aedilitatem annis] et praetor primus et incredibili populi voluntate sum factus. nam cum propter assidui- tatem in causis et industriam tum propter exquisitius et minime volgare orationis geuus animos hominum ad me dicendi novitate converteram. 322. Nihil de nj^ dicam: dicam de ccteris, quorum nemo erat, qui videretur cx- quisitius quam volgus hominum studuisse literis, quibus fons perfectae eloquentiae continetur; nemo, qui philo- sophiam complexus esset matrem omnium bene factorum beneque dictorum : nemo , qui ius civile didicisset rcm ad privatas causas et ad oratoris prudentiam maxumc necessariam ; nemo, qui memoriam rerum Romanorum teneret, ex qua, si quando opus esset, ab inferis locu- pletissumos testis excitaret; nemo, qui breviter arguteque iucluso adversario laxaret iudicum animos atque a sevcri- tate paulisper ad hilaritatera risumque traduceret; nenio,
321. [et in his — annis\ sinc uiicis; praeterea iis pro his. — pojndi} populari.
321. maojMme'] sic Lg. 8. 51. 68. Ott. — quod erat] oin. Nor. — ct in his — annis\ his hic soli Lg. 56. Cu. 1. ed. pr. Ceteri iis. Sed inaneo in illa sententia, ut iiianem hanc lavio- Xoyiav a Cicerone proficisci potuisse non credain. Distinctionem illam, qua ascita, cuin olim ut multa omittam nceQtyOirws scribe- rentur, omnia sana videri pronuntiat Meyerus, dudiim ego prae- ceperam. • — et praetor primus] ut p. r. primus ed. pr. praetor et primus Lamb. — populi] est Lambini coniectura ; libri popu- lari. Orellius populi Romani, quod gravius, quam pro natiira colloqiiii familiaris. — volgare] sic Lg. 8. 35. 51. 53. 58. 68. Ott. volgaris 70. Eidem et Vat. Ven. 2. §. 322, vofgus.
322. maxume] sic Lg, 8. 51. 68. Ott. — incluso] roncluso Lg, 35. — ad communem] ad om. Lg. 8, 20. 35 add. 39. 51.
BRUTUS GAP. 93. 94 315
(jui dilatare posset atque a propria ac definita dispu- tatioue hominis ac teniporis ad communem quaeslionem universi generis oralioncm traducere ; nemo , qui de- lectandi gratia digredi parumper a causa, nemo, qui ad iracundiam magno opere iudicem, nemo, qui ad fletum posset adducere; nemo, qui animura eius, quod unum est oratoris maxume proprium , quocunque res postularet impellere.