Chapter 293
I. 23. Ovid. Met. XI. 82., ea iure dissimiliu dicit Bernhardy. Sed
»8» CICERONIS
sed, diim voluit alios habere parata unde sumerent qui vellent scribere historiam, ineptis gratum fortasse fecit, qui volent illa calamistris inurere : sanos quidem homines a scribendo deterruit. nihil est enim in historia pura et illuslri brevitate dulcius. Sed ad eos, si placet, qui vila excesserunt, revertamur.
LXXVI, 263. C. Sicinius igitur Q. Pompei illius, qui censor fuit, ex filia nepos, quaestorius mortuus est; probabilis orator, iam vero etiam probatus ex hac inopi ad ornandum , sed ad iuveniendum expedita Hermagorae disciplina. ea dat rationes certas et praecepta dicendi: quae si rainorem habeut apparatum (suut enim exilia), tamen habent ordinera et quasdara errare iu dicendo non patientis vias. has ille tenens et paratus ad causas ve- niens verborum non egens ipsa illa comparatioue disci- plinaque dicendi iam in patronorum numerum pervenerat. 264. Erat etiam vir doctus in primis C. Visellius Varro consobrinus meus, qui fuit cum.Sicinio aetate coniunctus. is, cum post curulem aedilitatem iudex quaestiouis csset,
2G3. quae si\ quae etsj.
sunt alia veriora, ut p. lege Manil. 5, II. — parata] parafum Corradus St Lainbinus. — volent] volunt Gu. 1. a corr. , erat eniin vofuif. velint Lg. 5.3. 68. 70. Olt. ■ — nihil est enini] sic ed. pr. Ven. I. Lg. praeter 20. Vulgo nihil enim est. V. Ex- plicalt. in de Or. III. 30, 119. — vita] e vHa Lambinus, usitatius secutus. Sed v. Tusc. I. 13, 29. — excesserunt^ cesserunt Lg. 20.
LXXVl. 263. Sicinius] Sinicius Lg. 8. 39. 51. Ven. L Gu. 1. — Pompci] sic Lg. 8. 20. 39. 51. 56. 58. 68. 70. Ott. — iam vero] sic ed. pr. codd. omnes: v. lland. Turs. III. 139. immo vero Lamb. • — inopi] inopia Gu. l. — Hermagorae] crinagore Gu. I. — (]uae si] haec codd. scri[)tura longe lectior est qiiam editionis jirincipis quae ctsi, qiiain Laiub. et Meyer. seqiiiintur.
261. in jjri///7".s] sic libri. imprimis ed. pr. — volgi] sic Lg. 8. 35. 53. 58. 68. 70. Ott. — praeceps quaedam] pr. quidcm
BRUTUS CAP. 76. «8»
est mortuus: in quo fateor vulgi iudicium a iudicio meo dissensisse. Nam populo non erat satis vendibilis: prae- ceps quaedam, et cum idcirco obscura, quia peracuta, tum rapida et cclerilate caecata oratio; sed neque verbis aptiorem cito alium dixerim neque sentenliis crebriorcm. praeterea perfectus in literis iurisque civilis iam a patre Aculeone traditam tenuit disciplinam. 265. Reliqui sunt^ qui mortui sint, L. Torquatus, quem tu non tam cita rhetorem dixisses, etsi non deerat oratio, quam, ut Graeci dicunt, TcoXiTixov. erant in eo plurumae literae nec eae volgares, sed interiores quaedam et recouditae , divina memoria summa verborum et gravitas et elegantia; at- que haec onmia vitae decorabat dignitas et integritas. Me quidem admodum delectabat etiam Triari in illa ae- tate plena literatae senectutis oratio. quanta severitas in voltu! quanlum pondus in verbis ! quam nihil non con- sideratum exibat ex ore! 266. Tum Brutus Torquati et Triari mentione commotus (utrumque enini eorum ad- modum dilexerat), Nae ego, inquit, ul omittara cetera,
Schn. , placifum Meyero. — rapida] et r. Sclin. , quasi rapida cura celeritate iungendum sit. — caecata'] citata ed. pr.
263. qui mortui sint] sunt Gu. 1. 2. Lg. 20. placitum Meyero. „Cicero cum identidem affirmet de mortuis tantum oratoribus se iudicaturum esse, molestum et inutile foret additamentum qui sunt mortui. Nunc autem conditionem quasi repetens oiim inculcatani reliquos ostendit se collecUirum, sed reliquos tamen e niimero mortuorum. " Bernhardy. Coniunctivus igitur est orationis obli- qnae et ex mente Ciceronis. — plurumae] sic Lg. 8. 35. 53. — volf/ares] sic Lg. 8. 35. 5L 53. 70. Ott. — tjravitas] (franditas Orellius. ' — dif/nitas] sic ed. pr. et Ott, soli, ut scripsit Rivius. Cett. codd. f/ravitas, aberrantibus ad priora librariis. • — Triari] sic Lg. 8. 39. 51. 53. 68. 70. Marii Ven. L Vat. ed. pr. et sic etiam §. 266. — voltu] sic Lg. 8. 33. 5L 53. 58. 68. 70. Ott. ^ nihil non] nonnihil ed. pr.
^84 CICERONIS
qiiae sunt iimunierabilia , de istis tluobus cum cogilo, doleo nihil tuani perpetuam auctoritatem de pace valiiisse ! Nani nec istos excelleutis viros nec multos alios prae- stanlis civis res publica perdidisset. Sileamus, iuquam, Brute, de istis, ne augeamus dolorem. nam et prae- teritornm recordatio est acerba et acerbior exspectatio reliquorum. Itaque omittamus lugere et tantiun quid quis- que diccndo potuerit, quoniam id quaerimus, praedicemus. LXXVIl. 267. Sunt etiam ex eis, qui eodem bello occiderunt, M. Bibulus, qui et scriptitavit accurate, cum praesertim non esset orator, et egit multa constanter. Appius Claudius socer tuus, collega et familiaris meus: liic iam et satis sludiosus et valde cum doctus tum etiam exercitatus orator et cum auguralis tum omnis publici iuris antiquitatisque nostrae bene peritus fuit. L. Do- mitius nulla ille quidem arte, sed Latine tamen et multa cura libertate dicebat. 268. Duo praeterea Lentuli con- sulares , quorum Publius ille iiostrarum iniuriarum ultor auctor salutis quicquid habuit, quantumcuuque fuit, illud totum habuit e disciplina; instrnmenta naturae deerant: sed-tantus animi splendor et tanta magnitudo, ut sibi
266. de istis] ex istis ed. pi\ ■ — excellentis sic Lg. 8. 39. 51. 56. Ven. 1. Ott. ed. pr.; hoc etiam 53. 68. — iie aur/eamus] ncc aug. ed. pr.
