XXXIX. 40. Quintil. XII. U, 23. 10, 10.

BREVIS ELOQUENTIAE ROM. HIST. 25
literis assecutum fatebimur. Concedemus Quiutiliano (^") ve- terum imitatores omnium , si nihil aliud habeant, quod acmu- lentnr, ieinnos et horridos fore. Verba plurima obsoleta ignobilia praeter necessitatem iterata yel otiosa Yidcmus, compositionis et numcrorum curani nullam (haec enim post reperta sunt), etiam alios in arte defectus aut lapsus: yelut assiduam partitionem , quae in Cicerone rara sit aut tecta (^^) Sulpicius Victor vituperaYit, exordia nnius forniae, quippe a deorum invocatione coepta vetus interpres Verriuarum (^') et Servius (^'^); sed summam rei publicae peritiam, acutissi- mum iudicinni consiliorum capiendorum, egregiam verborum perspicuitatem , magnam vim docendi, summam vehementiam in movendis auditoribus ei tribuere non dubitamus. De vehe- mentia nobiscum Gellius sentit praeferendas eius miserationes Gracchanis ludicans, quas ipsas Cicero summis laudibus extulit (55).
§. 14.
P. Scipio Africamis Minor.
P. Scipionis maioris filius , qui minorem Scipionem a Paulo adoptavit, si corpore valuisset, inprimis habitus esset eloquens, quod iudiciuni Cicero cum ex oratiunculis, tum ex historia Graeca dnlcissime scripta confirmat (^^). Sex. Aelius Catus consul a. 556 iuris peritior fuit, quara eloquentior. C. Sulpickts Gallus consul a. 588 cum sum-
49) 11. 5, 21. Sed vSallustius antiqtiarius Catonem disertissi* nium Romanorum vocavit, fr. Hist. p. 2. ed. Haverlv. cf. Mar. Victor. expos. in Cic. Rhett. I. p. 149. Capper. 50) Instit. Rhett.
p. 26G. Capper. 51) ad Div. Caec. 20. 52) Ad Aen. XI. 301.
Hoc significat Symmachiis epp. III. 44. haec scribens: lovem Deos- que ceteros Catonis lege praefabimur , si nobis scribenda sit oratio forensis. 53) Gell. XIII. 24. cf. Cic. de Or. III. 56, 214.
Ascribere hibet Frontonis iudicium, qui, cum in Princip. Hist. 9. p. 256. ed. Buttm. oppidatim statuis ornandum dixisset qui primus Latini nominis subolem et Italicas origines illnstrarit, in laudd. Fum. et Pulv. p. 250. dicendi eius genus dulce et pudicum et lo- nicum vocat cum Herodoto Catonem coraponens. 54) Cic. Brut.
20, 77. cf. Vellei. I. 10, 3.
!26 BREVIS ELOQUENTIAE.ROM. HIST.
mam literarum Graecarum sibi parasset cognitionem, etiam eloquens hahilus est et reliquis rebus ornatus et elegans (^^). Eodem tempore Ti. Sempronms P. F. Gracchiis Tixit, qui, cum P. Africano adversus obtrectatores quamvis inimicus opem tulisset, Corneliam eius filiam in matrimonium accepit. Is cuni iustitia sua praetor Hispaniam pacasset, consulatum gessit a. 577; post censor optime de re publica meruit liber- tinos omnes in unam Esquilinam tribum coniiciendo. Hunc graveni et eloquentem Cicero in Bruto iudicat, quippe elo- quendi artem et plurinios et' antiquissimos Romae cultores reperisse ostensurus; nam alio loco verius existimans haud- quaquam eloquentem dicit (^*'). Graecam huius viri oratio- nem apud Rhodios habitam Cicero affert (^^); sed Livius legit etiam illani, quam in causa Scipionis maioris habuit(^^). Sequuntur viri haud paulo maiores et non tani rebus gestis quam vitae necessitudine et consortio ita coniuncti, ut a veteribus semper una nominari soleant, P. jlfricamis minor et C. Laelius. P. Africanus filius erat L. Aerailii L. F. Paulj eius, qui Persen regeni ad Pydnam vicit a. 586. Adoptatns est a maioris Africani filio, ne stirps huius interiret, unde agnomen more Romano Aemiliani traxit, quo tamen perraro nec, nisi ut a maiore Africano distinguatur, appellari solet: indita enim sunt clariora ex rebus gestis agnomina Africaui et Numautini. Natus erat a. u. 569: mortuus est enini an- num quinquagesimnm sextum agens a. 625. Aedilitatem cu- rulem petiturus erat in a. 607, cum legibus solutus et consul creatus est, quia huic soli Carthaginiensis belli molem com- mittendam Romani putabant. Iterum consnlatus mandatus nec opinato , ut alterum Romanorum terriculamentum Nu- mantiam duobus exercitibus circumventis et ad foedus facien- dum coactis formidolosum tolleret a. 620. Inter dnos illos consulatus media intercedit censura cum L. Mumniio Achaico parum concors a. 612 (^^). Cum Gracchanae factioni con-
55) Cic. 1. c, 56) 1. c. §. 79. quo loco temperandam laudem
docebit comparatiis alter de Or. I. 9 , 38. 57) Cic. Brut. 20, 79.
58) Liv. XXXVIII. 56, 10. 59) Cic.
p. 235. ed. Lindem. Cur lustrum illud infelix dicatur non constai.
BREVIS ELOQUENTIAE ROM. HIST. »»
stanter adversatus magnam sil)i conflavisscl popularium iu- vidiam essetquc fama dictatorem componendae rei publicae dictum iri, mane in lectulo mortuus est inventus, ut apparerent quaedam faucium elisarum notae (''"). Nec Iiahita dc tanti viri morte quacstio est ('''), quippe metuente senatu popularis factionis potentiam et minas; sed mansit fama necis culpam ad Semproniam uxorem vel ad Q. Fulvium Flaccum vel ad