C. Cotta P. Sulpicius Q. Varius Cn. Pompouius C. Cu-

rio L. Fufius M. Drusus P. Antistius ; iiec ulla aetate uberior oratorum fetus fuit. 163. Ex his Cotta et Sul- picius cum meo iudicio tum omuium facile primas tuleruut. Hic Atticus, Quo modo istuc dicis, inquit, cum tuo iu- dicio tum omnium? Semperne iu oratore probando aut improbando vulgi iudicium cum intellegenlium iudicio congruit? an alii probautur a multitudine, alii autem ab iis, qui inlellegunt 1 Recte requiris, inquam, Attice: sed audies ex me fortasse quod non omnes probent. 184. Au tu, inquit, id laboras, si huic modo Bruto probaturus es? Plaue, iuquam, Attice, disputationem hanc de ora- tore probando aut improbando multo malini tibi et Bruto placere; eloquentiam autem meam populo probari velim. Et enim uecesse est qui ita dicat, ut a multitudine pro- betur, eundem doctis probari. nara quid in dicendo rectum sit aut pravum ego iudicabo, si modo is sum, qui id possim aut sciani iudicare : qualis vero sit orator ex eo, quod is dicendo efficiet, poterit intellegi. 185. Tria sunt enim, ut tiuidem ego sentio, quae sint efficienda di-
Fufius] L. Fusius Lg. 53. 36. edd. quaedam vett. — P. Antisffus] patistius, patistus, pacistius codd. Gu. 1. Lg. 8. 39. 51. 50. 58. P. Antisti 70. pasticius corr. patistius Ottob. ■ — fetus] Gu. L Ven. L 2. Ott. Vat. Lg. 35. 53. 68. 70. ed. pr.
183. volffi] sic ed. pr. Lg. 51. 0(t. — inlcUeffontium — in- telleffunt] sic Lg. 8. 51. Ven. 1. Ott. me intell. 8. 39. 51. m- iclliffuntur 70.
184. id laboras si] id lahorasse Lg. 56 corr. adlaborasse, Go. 1. Ott. ed. pr. ; hiborasse Lg. 8. 35. 39. 51. 56. laboras sed Lg. 20. Corre.xit Munutiiis. — et enim] Ven. 1. Gu. 1. at eTiim Lg. 39. 51. 53. 56. 58. 70. — intcllcffi] Lg. 8. 51. Ott.
BRUTUS CAP. 49. 50. »39
cendo; ut docealur is, apud quem dicclur, ut delectetur, ut moveatur vehenientius. Quibus virtutibus oratoris ho- rum quidque elTiciatur aut quibus vitiis orator aut non assequatur liacc aut etiam in liis labalur et cadat artifex aliquis iiidicabit. efficiatur aulcm ab oratore necue, ut ei, qui audiunt, ita afficiantur, ut orator velit, volgi as- sensu et populari approbatione iudicari solet. Itaque nunquam de bono oratore aut non bono doctis hominibus cum populo dissensio fuit.