C. Plinio aliis ei commune est: ncc magis Quintiliae amorcs

culpahimus, quam in TibuUo Dcliae, qui sciamus ne a mcre- triciis quidem amoriLus tunc interdictum fuisse adolescentihus. Sed ille li])errimum vitae genus amplexus post quaesturam magistratus non pctivit, sed cum omnibus familiaritatis usu coniunctus, qui eo tempore gratia aut dignitate inter aequa- les praestahant, causis dicendis malisque civihus inscctandis operam dedit: quod institutum eo laudahilius videtur, quo magis distahat ab eorum vita, qui populi auram aut prin- cipum virorum auiicitiam quaerentcs honorum viam ingredie- bantur. Cum liberrima loqucndi audacia et facetissimis dictis insignis esset, ne poteutissimorum quidem revercntia adduci potuit, ut salsissimas eorum reprehcnsiones contincret. Nam et Cn. Pompeium et C. Cacsarcm mordacissimis versibus proscidit et palam insectatus est quos illis acceptos sciret. Cacsari tamcn postea conciliatus est ipso dictatore hominum omnium liberalissimo invitante, ut scrihit Suetonius (^*^). Hinc etiam non ante annura 707 mortuum esse perspicitur. Scd epistola Ciccronis ad Trebonium scripta a. 708 {^^) et Bruti locus, quo copiosius de eo iudicat, cum is liber principio anni 708 ineunte scriptus sit, proxime ante decessisse do- cent (^'). Etiam cum Cicerone, cui propter patrem Macrum damnatum infensus fuerat, quae res utriusque de altero iu- dicio non mediocriter offecit, in gratiam rediit, ut plures adeo Tullii epistolae exstarent ad Calvum datae (^^). Exiguo corpore erat, quod Catullus risit, homo facetus, sed qui
48) Val. Max. IX. 12, 7. Plin. H. N. XXXIII. 11. Is questum ait graviter, quod vasa coquinaria ex argento fierent. 49) Suet.
Caes. 73. Cum Catullo et coniunctus vixit, ut testantur huius epi- gramniata 51. et 95. , et ab Horatio componitur propter carniinum similitudinem. 50) Cic. Div. XV. 21. 51) Brut. 82, 283 sqq.
52) Priscianus IX. p. 469 K. cf. Sen. Controv. III. 19. p. 232,
9*
13» BREVIS ELOQUENTIAE ROxAI. HIST.
dicto saepe minus opportime iiteretur (^^). Valetudine ado- lcscens non integra, sed iusto lahore Titaeque genere frugi et sohrio refectus esse dicitur {^*). Stirpem non reliquit; certe aedes eius in Palatio ad OctaYianum Augustum per- Ycnerunt et ah eo liabitatae sunt Q''').
Cahum poetam aetate sua non contemptum, oratorem autem inter eos, qui siccitatem illam Atticam consectarentur, plane eximium fuisse constat. Et Ciceronem quidem panlo iniquius de eo iudicare non miramur, si quidem Cahum non abstinuisse Yidemus, quo minus iniustissime de principe Ro- manorum oratornm existimaret, quod plenior et Ychementior et numerosior esse Yoluerat, quam qui ante eum fnerant eloquentiae laude clari {^'^). Peritus enim et moderatus harum rerum iudex Seneca longam et iniquissimam litem de princi- patu eloquentiae cum Cicerone Cahum hahuisse iudicat (^'). Sed etsi Ciceroni credendum est Cahum genus dicendi uhe- rius et Ychementius et numcrosius ea maxime de causa asper- natum esse, quod naturae Yitio assequi non posset, et, cum nimis in se inquireret et suorum Ycrborum quasi calumniator ipse exsisteret, etiam earum, quae erant, Yirium partem perdidisse : tamen in parte eloquentiae minime contempta summus fuit et ah omnihus auctoribus, si ah Apro dialogi de oratoril)us persona discesscris, meritis laudihus extollitur. Ille sanc Galham et Carhonem horridos antiquitate et rudes exempla ad imitandura ei proposita fuisse dicit, iniquins iudicans, ut accidit in utramque partem disputantihus (^^). Et Plinius quidem ea consecutum dicit, qnae pauci, quos aequus amaYcrit lupiter (^^). Seneca cum actionis Yim laudihus fert, qua impetu dicendi elatus usqne ad adYcrsarios transcurrcre et suhsellia iudicum excedere solehat ('**') , tum compositionem ad Deraosthenis exemplum scYcram et concitatam; in qua re
53) Cadill. epigr. 54. cf. Ovid. Trist. II. 431. Apud liunc qiiid esset exiyuus pi-iiiuis explicuit Scaliger ad Catulltun. 54) Plin.
H. N. XXXIV. 18. 55) Suet. Octav. 72. 56) Dial. de or. 18.
Cic. Att. XIV. 20. XV. 1. 21. de opt. 9. or. 4. 57) Sen. Con-
trov. III. 10. p. 232 Bip. 58) auintil. I. 6, 42. 50) Plin.
Epp. I. 2. 60) Seneca I. c. cf. Quintil. XI. 3, 133.
BREVIS ELOQUENTIAE ROM. IIIST. 133
tameii nou Ciccronis modo, sed etiam illiiis, quem imita- hatiir, dissiniilis erat. Non enim nicml)ratim conipositam orationcm comprehensionlbus numerosioribus distinguebat, sed omnia fcre brcvioribus sententiis dicebat antiquiorum, non cultiorum exemplum consectatus ('''). Quin Ciccronis coni- positionem palam et litcris ad ipsum datis reprehendere so- lebat ("-). Sed et orationes eius et carmina ingentis animi plena fuisse Seneca, quem tcstera produximus, pronuntiat. Et Qnintilianus ("'^) itemque scriptor dialogi de oratoribus (^) cum Ciccrone consentientes, illc in singulis ycrbis calumnian- dis niniium fuisse, hic, cum sciret quid in eloquentia sumnium esset, magis Yirium inopia quam Yoluntate non assecutum esse dicunt : qua re factum esse , ut haud facile assurgeret eamque yehementiam, qua plurimum pollet oratio, raro cou- sequeretur: ita tamen, ut in Vatinianis orationibus etiam ab hac parte laudabiles quidam loci fuerint. Cctera autem, in- Yeniendi copiam probandi et refutandi acumeu Ycrborum Ycnustatcm et elegantiam summa in eo fuisse affirmant.
Inter poetas obtrcctatores non habuit. Quicquid enini de carminibus eius traditur, quae ludicra plcraque et cum amatoria tum epigrammata fuernnt, laudis plena sunt omnia (^^). Carminum reliquias, cum alii id munus susceperint, non re- censcmus, sed actionura niemoria colligcnda orationumque quae exstant partes indicandae sunt. Non multo proYCCtiorem
61) De antiqins v. Cic. Or. 66, 223. 62) aiiintil. XII. 1, 22.
63) auintil. X. 1 , 115. 2, 25. XII. 10, 11. 64) Dial. de oiatt. 23.
Infelix illud verboriim cavillandorum studium auintilianus plurimis locis Calvo non noniinato vituperat, ut X. 7, 14. 65) Seneca
1. c. Cic. Div. VII. 24. Ovid. Amor. 111. 9. Propert. 11. 25. Plin. Epp. 1. 16. Gell. XIX. 9. Et Cicero quidem Hipponacteam mor- dacitatem , Propertius amatoria in duintlliam carmina laudat, Gel- lius circa Catullum et Calvum quicquid venustum et gratiaruni plenum Romani Graecis opponere possint effloruisse dicit ; qua de re versibus Horatii Serm. 1. 10, 20. Propertii II. 19, 40. et Augurini apud Plinium IV. 27. illi coniuncti commemorantur nec idonea causa erat cur Heusingerus apud Plinium I. 16. Calvo Bibaculura subrogare vellet. Nam in Bibaculo mordacitas fuit, beatuni ingenium non fuit,
134 BREVIS ELOQUENTIAE ROM. HIST.
annis, qnam Hortensmra et Crassnm, qnornm ille nncleYiginti annos, hic nnnm et Tiginti natus primnm in foro dixit, ad causas agendas accessisse Calyum auctor est qni dialogum cle oratoribus scripsit (°^), reliqnisse autem libros nnnm et viginti (^^). Horum tempore priores illae fnisse Tidebnntnr, quae ad angendam eius gloriam niliil contnlerunt, quarnm exemplo affernntur orationes in Asltimn et Drusnm (^^). Quis Asitius fnerit ignoratur Tariisqne doctorum snspicionibns no- men illud causam dedit (*^^). Drnsns autem ille videtnr, qni reus de praevaricatione factus est, familiaris Pompeii, Pi- saurensis; is cum epulone Vatinio su])Contunieliose componitur in epistola qnadam * Ciceronis ('"). Quanqnam Cicero enm defendit Pompeio gratificaturns ; quae defensio nnm ipsius Calvi actionem spectaYcrit, an Calvus accnsationi snbscripse- rit nescitur. Non clariores sunt defensiones duae, altera